Lekkie przełożenia w rowerze szosowym

Od dwóch lat jeżdżę rowerem z napędem szosowym. Mój Cube ma kompaktową korbę z tarczami 50/34 oraz 10. rzędową kasetę 12-27. To mój pierwszy rower z takim napędem, wcześniej zawsze miałem trekkingowe korby 48/36/26 i różne kasety (od 11-25 po 11-34). Wszystko byłoby dobrze, gdybym zawsze jeździł na lekko. Przełożenie 34-27 nie jest dla mnie (i moje możliwości) idealne na alpejskie podjazdy, ale jeszcze się w takie góry nie wybrałem. Sprawa wygląda trochę inaczej, gdy jadę z sakwami. W zeszłym roku jeździłem po płaskich terenach, a jedyne poważniejsze podjazdy złapały mnie w Gdańsku (nie śmiejcie się, niektóre górki są tam naprawdę strome, choć krótkie). Za to w tym roku, gdy wybrałem się na Warmię i Mazury, poczułem w nogach, co to znaczy podjeżdżać pod górę rowerem o prawie 10 kilogramów cięższym niż zazwyczaj. Wiecie, jedna czy druga górka to nie problem, ale tam przez długi czas były kombinacje podjazd-zjazd, podjazd-zjazd, podjazd-zjazd i tak w kółko.

Jak uzyskać miękkie biegi

Dlatego zacząłem myśleć o zmianach, tak abym miał dostępne bardziej miękkie biegi. Ale tak, abym nie musiał wymieniać całego napędu. Ostatecznie zdecydowałem się na założenie kasety 11-36, co pociągnęło za sobą konieczność wymiany tylnej przerzutki oraz łańcucha. W tym wpisie podpowiem Wam, co możecie zrobić mając szosowe napędy 7, 8, 9, 10 i 11. rzędowe, aby zyskać miękkie biegi jak najmniejszym kosztem.

Koszty wymiany

Zastanawiałem się w pierwszej chwili, nad wymianą korby na trzyrzędową 50/39/30. Ale to pociągnęłoby za sobą wymianę także przedniej manetki (lub klamkomanetki szosowej, jeżeli taką masz w rowerze), przedniej przerzutki, a także tylnej, ponieważ mam krótki wózek SS (kliknij aby dowiedzieć się więcej na temat długości wózków przerzutki), który nie współpracuje z trzyrzędowymi korbami. Ostatecznie skończyłoby się to tak, że wymieniłbym także kasetę, ponieważ zmiana z przodu z 34 na 30, wbrew pozorom nie daje aż tak dużo. Czyli z napędu zostałaby mi tylko prawa manetka :) Dlatego w moich rozważaniach pominąłem opcję wymiany korby.

Wiem, że jest także możliwość wymiany korby na górską (np. z tarczami 38/24), zostawiając przerzutkę szosową. Ale to się niekoniecznie musi dać wyregulować. Jeżeli chciałbyś przeprowadzić taką operację, musisz poszperać po forach internetowych w poszukiwaniu informacji, czy taki zabieg jest możliwy w Twoim przypadku.

Kaseta 11-36

Dlaczego zdecydowałem się na kasetę 11-36, a nie 11-32 lub 11-34? Być może wymienię kiedyś korbę na jednorzędową (tu przeczytasz o napędach z jedną tarczą z przodu), z większą tarczą niż 34 i wtedy przełożenie 36 z tyłu bardzo się przyda. Skorzystałem z kalkulatora przełożeń na stronie Sheldona Browna. Podaje się tam rozmiar opony, długość ramion korby, wielkość tarcz/tarczy na korbie, wielkość zębatek na kasecie i wybiera ewentualną przerzutkę w piaście. Możesz też dowiedzieć się, jaką będziesz mieć prędkość, przy wybranej kadencji, ale z tego parametru korzystam patrząc na twarde przełożenia. W przypadku miękkich przełożeń lepiej do mnie przemawia przełożenie, czyli stosunek tarczy na korbie do trybu na kasecie, uwzględniający wielkość kół.

Kalkulator przełożeń rowerowych

Przechodząc do meritum moich wyliczeń. Na moim obecnym, najlżejszym biegu, dostaję przełożenie 2.6. Po wymianie kasety będzie dużo lżej i zrobi się 1.9 (co odpowiada przełożeniu 26/28 w rowerze trekkingowym). Jeżeli kiedyś zdecyduję się na wymianę korby, to dam tam tarczę 40, bo i tak większej nie potrzebuję. Na przełożeniu 40/11, przy kadencji 90, pojadę 42 km/h – to mi w zupełności wystarczy. I wtedy na najlżejszym biegu, przełożenie będzie wynosiło 2.3, czyli prawie równo pomiędzy tym co miałem do tej pory, a tym co będę miał teraz.

Niektórym te wyliczanki i sprawdzanie przełożeń na początku mogą wydać się trudne. Ale to naprawdę świetna sprawa. Wpisujesz sobie do formularza przełożenia w swoim napędzie, potem szykujesz drugi formularz z docelową konfiguracją i możesz do woli porównywać. Ty najlepiej wiesz na jakich przełożeniach jeździsz i czy Ci wystarczają. Przy okazji być może masz lub miałeś inny rower, dzięki czemu łatwiej będzie Ci dojść do tego, że przydatna była Ci kiedyś jakaś kombinacja biegów i co musiałbyś zmienić teraz, aby ją uzyskać.

Okej, przechodzę do meritum. Czyli jak uzyskać miękkie biegi, w zależności od tego, ile masz z tyłu przełożeń. Skupię się na napędach Shimano. Nie ma się co oszukiwać, osprzęt tej firmy jest u nas najpowszechniejszy. Na Campagnolo nie znam się praktycznie wcale, jeżeli chodzi o markę SRAM, to od dłuższego czasu się im przyglądam, ale nie byłbym w stanie przygotować takiego poradnika.

 

Napęd 7. rzędowy

Jeżeli z tyłu masz kasetę, to masz do wyboru: Shimano CS-HG20 12-32, Shimano CS-HG50 14-32 oraz SRAM PG-730 12-32. W przypadku wolnobiegu, to znam tylko jeden – Shimano MF-TZ31 14-34.

Niezbyt wiele starszych przerzutek szosowych, jest w stanie współpracować z zębatkami 32 na kasecie, o 34 nie wspominając. Tak więc pewnie będzie trzeba wymienić także przerzutkę. Jeżeli nie jesteś pewny jaką kasetę obsłuży Twoja przerzutka, wpisz jej model w Google z dopiskiem ‚spec’. Często można znaleźć pliki PDF od Shimano, które podaje z jaką największą zębatką na kasecie, współpracuje dany model przerzutki.

W przypadku napędu 7. rzędowego, spokojnie możesz użyć górskiej przerzutki Shimano Tourney RD-TX75, RD-TX55, RD-TX35. Możesz także pomyśleć o przerzutkach, które będę polecał w kolejnych podpunktach.

Z łańcuchem nie ma tutaj problemów. Obecnie Shimano rozdziela je na szosowe i górskie jedynie w 10. rzędowych napędach. W pozostałych łańcuchy są uniwersalne i należy dobrać je jedynie do ilości rzędów. W tym przypadku szukaj łańcucha 6/7/8. rzędowego. Dostępne są nie tylko łańcuchy od Shimano, robi je także SRAM, KMC, Connex

Napęd 8. rzędowy

Tutaj wybór części będziesz miał sporo większy, niż w przypadku 7. rzędowych napędów. Jeżeli chodzi o wolnobiegi, to 8. biegowe są dość rzadko spotykane. Ale jeżeli trochę się poszpera, to dostępne są takie o zakresie 13-32. Z kaset dostępne są m.in.: Shimano Altus 11-32 i 11-34, Shimano Acera 11-32 i 11-34, Shimano Alivio/Deore 11-32, SRAM PG-830 11-32.

Z przerzutkami sprawa wygląda tak – dostępna jest szosowy model Shimano Claris RD-2400, który w wersji ze średnim wózkiem GS obsługuje maksymalnie kasetę 11-32. Jeżeli chcesz użyć kasety 11-34, najlepiej będzie zdecydować się na jakąś przerzutkę dedykowaną rowerom górskim. Pasować będą m.in. Shimano Tourney RD-TX800, Altus RD-M310, Acera RD-M360. Wszystkie te modele będą współpracowały z szosowymi klamkomanetkami. Możesz także wziąć pod uwagę wykorzystanie przerzutki 9. rzędowej.

Jeżeli zdecydujesz się na łańcuch Shimano, proponowałbym nie schodzić poniżej CN-HG71. Kosztuje poniżej 50 złotych, a wyciąga się sporo dłużej niż tańsze modele.

Napęd 9. rzędowy

Im więcej rzędów, tym robi się ciekawszy wybór. Nie jesteśmy już „skazani” jedynie na najtańsze grupy osprzętu. 9. rzędowe wolnobiegi traktuję jako ciekawostkę i nie tak łatwo je kupić. Ale bywają dostępne w rozstawie 13-32 czy 14-32. Natomiast w kasetach pojawiają się pierwsze modele z zębatką 36. Do wyboru mamy tutaj m.in.: Shimano Acera CS-HG300 11-32, 11-34 i 12-36; Shimano Alivio CS-HG400 11-32, 11-34 i 12-36; Shimano SLX CS-HG80 11-32 i 11-34; Shimano XT (klasą odpowiada szosowej Ultegrze) CS-M770 11-32 i 11-34; SRAM PG-950 11-32 i 11-34, SRAM PG-970 11-32 i 11-34, a także modele PG-980 oraz PG-990 z zębatkami 11-32 i 11-34.

W 9. rzędowych przerzutkach szosowych, dostępny jest model Shimano Sora RD-3500 ze średnim wózkiem GS, który obsługuje kasety 11-32, a także nowa Sora RD-R3000, które ze średnim wózkiem GS obsługuje kasety 11-34. Jeżeli chcesz założyć kasetę 12-36, nie obędzie się bez założenia przerzutki górskiej. Z taką kasetą będą działać modele – Shimano (wszystkie w wersji SGS, czyli długim wózkiem) Acera RD-M3000, Alivio RD-M4000, Deore RD-M592, XT RD-M772.

Jeżeli chcesz mieć kasetę 11-32 lub 11-34, to będą pasowały w zasadzie wszystkie tylne przerzutki dostosowane do 9. rzędów z długim wózkiem SGS, czyli te, które wymieniłem powyżej plus m.in. Shimano Altus RD-M370 i Acera RD-T3000.

Do napędu 9. rzędowego potrzebny jest już inny, węższy łańcuch niż do 6/7/8. rzędowego. W tym wypadku, z oferty Shimano celowałbym w CN-HG93 z grupy XT/Ultegra (spokojnie, do niższych grup też będzie pasował), jest mocny, a kosztuje poniżej 60 złotych. Druga, tańsza opcja, to CN-HG53 za około 40 zł. Sam kiedyś na takim jeździłem i jeżeli się o niego dbało, to wytrzymywał znośną ilość czasu.

 

Napęd 10. rzędowy

Jeżeli z tyłu masz dziesięć rzędów, możesz napotkać kilka pułapek, które trzeba ominąć. Po pierwsze, 10. rzędowe przerzutki MTB (Dyna-Sys) od Shimano ciągną linkę w innym stosunku niż 6/7/8/9. rzędowe. Tak więc nie uda się ich połączyć z klamkomanetkami szosowymi (ale jest sposób aby to obejść, który zaraz podam). Kolejna pułapka dotyczy 10. rzędowej, szosowej grupy Shimano Tiagra 4700. Jak donoszą użytkownicy tych komponentów, klamkomanetki z tej grupy nie współpracują z przerzutkami 9. rzędowymi, jest też ograniczona możliwość mieszania z innymi podzespołami. Tylna przerzutka RD-4700 ze średnim wózkiem GS, obsługuje kasety 11-34, ale z praktyki wiem, że z kasetą 11-36 zadziała bez problemu.

Mając napęd 10. rzędowy, do wyboru jest naprawdę szeroki wachlarz kaset. Kupisz m.in. Shimano Tiagra CS-HG500 11-32 i 11-34, Deore CS-HG50 11-32, 11-34 i 11-36, SLX CS-HG81 także 11-32/34/36, XT CS-M771 także 11-32/34/36 oraz XTR CS-M980 11-34 i 11-36. Do tego z oferty SRAM: PG-1030 z zębatkami 11-32 i 11-36, PG-1050 oraz PG-1070 11-32, 12-32, 11-3612-36, XG-1080 11-36 oraz XG-1099 11-32 i 11-36.

Z przerzutkami sprawa wygląda tak, że możemy użyć jakiejś MTB dopasowanej do 9. rzędów. Jest to koniecznie, zwłaszcza jeżeli chcesz mieć kasetę o szerszym rozstawie niż 11-32. Z tego co się orientuję, jedyną przerzutką szosową, która obsługuje 10. rzędowe kasety 11-34, jest wymieniana wcześniej Tiagra RD-4700, która jest kompatybilna głównie sama ze sobą. Jeżeli są inne – dajcie znać.

A więc wygląda to tak – jeżeli wystarczy Ci kaseta 11-32, możesz wymienić przerzutkę na szosową ze średnim wózkiem GS – Shimano Tiagra RD-4601 (kaseta 11-32 będzie kompatybilna tylko przy dwóch tarczach z przodu, przy trzech tarczach przerzutka obsłuży kasetę 11-30) lub 105 RD-5701 (tak jak w przypadku Tiagry, 11-32 zadziała tylko przy dwóch tarczach z przodu).

Jeżeli chcesz mieć kasetę 11-34 lub 11-36, sięgnij po tylną przerzutkę MTB dopasowaną do 9. rzędów, ale działającą także z 10. rzędowymi klamkomanetkami: Acera RD-M3000, Alivio RD-M4000, Deore RD-M592, XT RD-M772.

10. rzędowe łańcuchy Shimano dzieli na szosowe i górskie. Trochę to dziwne, zwłaszcza, że robi tak tylko w przypadku takiej liczby zębatek na kasecie. W tym przypadku dopasowałbym łańcuch do kasety. Jeżeli jest to szosowa Tiagra, a z przodu dwa blaty kupiłbym przynajmniej CN-4601. Do szosowej Tiagry i trzech blatów z przodu CN-6600. Natomiast zakładając kasetę MTB, założyłbym któryś z łańcuchów przeznaczonych do tych kaset od CN-HG54 w górę.

 

Napęd 11. rzędowy

W przypadku szosowych napędów 11. rzędowych, obawiam się, że jesteśmy „skazani” na to co fabrycznie przygotował producent. Przynajmniej jeżeli nie chcesz podejmować się dodatkowych przeróbek (o czym dwa słowa za chwilę). Obecnie przerzutki Shimano 105 RD-5800 GS oraz Ultegra RD-6800 GS, współpracują z 11. rzędowymi kasetami 11-32 (CS-5800 oraz CS-6800).

//Aktualizacja

Nowe przerzutki ze średnim wózkiem GS, Shimano 105 RD-R7000 oraz Ultegra RD-R8000 – obsługują kasety do 11-34, czyli można się spodziewać, że tak jak w przypadku Tiagry, z kasetą 11-36 też powinny sobie poradzić.

Adapter

Ciekawym rozwiązaniem może być zastosowanie adaptera Shiftmate. Montuje się go na lince przerzutki. Zmienia on stosunek ciągniętej linki, dzięki czemu możemy np. założyć 11. rzędową przerzutkę MTB, do klamkomanetek szosowych (Shiftmate 8). Niestety nie używałem nigdy takiego adaptera, ale według opinii jakie znalazłem w internecie, ponoć sprawuje się nieźle. Oryginalny kosztuje ok. 30 funtów, a na Aliexpressie pewnie da się znaleźć tańsze zamienniki.

 

Jak widzicie, nie taki diabeł straszny :) Przystosowanie roweru szosowego do bardziej miękkich biegów, jest jak najbardziej możliwe. Piszę „roweru szosowego”, nie zapominając, że coraz więcej rowerów fitnessowych jest wyposażonych w napęd szosowy. I właścicielom tych rowerów także przydadzą się te porady.



Aby napisać komentarz pod wpisem, nie musisz się rejestrować! Wystarczy, że podasz swoją nazwę i e-mail oraz zaznaczysz ptaszkiem "Wolę pisać jako gość". Trzeba odhaczyć jeszcze dwa okienka od góry, gdzie zgadzacie się na przetwarzanie Waszych danych. Zapraszam do komentowania - odpisuję na wszystkie pytania, nawet w starych wpisach.