Kiedy i jak wymienić łańcuch w rowerze

Łańcuch to jedna z tych części, które w rowerze zużywają się najszybciej. Podczas swojej pracy łańcuch wyciąga się, co jest naturalną sprawą. Nie można dopuścić by wyciągnął się nadmiernie, ponieważ będzie nie tylko źle pracował, ale także niszczył nam zębatki w kasecie i korbie. Jeżeli Twój napęd zaczął głośno pracować i łańcuch przeskakuje między zębatkami, a nie jest to wina źle wyregulowanej przerzutki – sprawdź czy łańcuch się nie rozciągnął. Jak to zmierzyć? Są dwie metody, przy pomocy linijki oraz wygodniejsza, za pomocą miernika zużycia łańcucha. Ja polecam tę drugą metodę, jest wygodniejsza i niepodatna na błędy pomiarowe.

Wpis pierwotnie powstał w 2010 roku

Ale napisałem go praktycznie od nowa

Zacznijmy jednak od pierwszego sposobu, czyli użycia linijki lub suwmiarki. W nowym łańcuchu, odległość między dwoma sworzniami kolejnych par ogniw (czyli tym węższym i szerszym) wynosi równo 1 cal czyli 2,54 centymetrów (inaczej mówiąc, zmierz odległość między dwoma bolcami, pomiędzy którymi są dwie dziury na zęby kasety). Wyciągnięcie łańcucha najlepiej zmierzyć na wielokrotności tej odległości: np. na 20 takich odcinkach, ponieważ pomiar jednego może być mało dokładny. Maksymalne wyciągnięcie łańcucha nie powinno być większe niż 1% jego długości, czyli na 20 odcinkach będzie to ok. 5 milimetrów. Jeżeli zęby kasety masz aluminiowe albo tytanowe, to nie powinieneś przekraczać 0,75% wyciągnięcia. Napiszę o tym jeszcze kilka słów przy drugim sposobie.

Drugi sposób, moim zdaniem szybszy, wygodniejszy i wiarygodniejszy to użycie miarki do łańcucha. Miarkę można kupić już za 10 złotych, więc nie jest to rujnująca budżet inwestycja, a zwróci Ci się dzięki dłuższemu życiu kasety, jeżeli będziesz wymieniał łańcuch w odpowiednim czasie.

 

Jak sprawdzić długość łańcucha

Miarką na zdjęciu powyżej można sprawdzić czy łańcuch wyciągnął się już 0,75% oraz o 1%. Jeżeli łańcuch jest już wyciągnięty o zadaną długość, wypustki miernika całkowicie schowają się w łańcuchu. Jeżeli łańcuch nadaje się jeszcze do eksploatacji, wypustka po prawej stronie nie wejdzie całkowicie do środka.

Kiedy wymienić łańcuch w rowerze

Wypustka po lewej (0.75%) wpadła całkowicie

Według Lennarda Zinna jeżeli masz kasetę z trybami aluminiowymi lub tytanowymi, łańcuch powinieneś wymieniać już przy wyciągnięciu o 0,75%. Jeżeli masz stalowe tryby (czytaj: w większości przypadków poza profesjonalnym sprzętem) możesz poczekać z wymianą aż łańcuch wyciągnie się o 1%. Zinn jednocześnie dodaje, że wymienianie łańcucha przy 0,75%, nawet przy stalowych zębatkach – zdecydowanie wydłuża korzystanie z jednej kasety.

Wyciągnięcie łańcucha jak zmierzyć

Wypustka po prawej (1%) jeszcze się nie schowała, ale niewiele jej brakuje

Jeżeli po wymianie łańcucha na nowy, pracuje on dziwnie, „strzela” i przeskakuje po zębatkach – oznacza to, że najprawdopodobniej kaseta jest już zużyta i ją również należy wymienić. Aby się upewnić, że winna jest kaseta, ustaw przełożenie na którym bardzo rzadko jeździsz (jeśli masz takie). Jeżeli napęd wtedy pracuje poprawnie, a na najczęściej używanych przeskakuje – to znaczy, że niektóre tryby kasety już się zużyły.

Zużyte zębatki w kasecie można próbować regenerować przy użyciu pilnika – jest to jakiś sposób na drugie życie tych elementów, choć nie zawsze się sprawdza. I nie zawsze taki napęd będzie potem działać tak jak nowy z fabryki. Ja w każdym razie polecam wymianę kasety na nową, jeżeli zachodzi taka potrzeba.

Jeszcze porada odnośnie wyciągniętego łańcucha. Nie kombinuj nad wyjęciem jednego czy dwóch ogniw łańcucha w celu jego skrócenia. Taki zabieg nic nie da, ponieważ w dalszym ciągu każde pojedyncze ogniwo będzie wyciągnięte.

Zapraszam do obejrzenia odcinka na YouTube, w którym pokazuję, jak sprawdzić czy łańcuch nadaje się do wymiany. Będę wdzięczny za subskrybowanie kanału :)

 

Jak wymienić łańcuch w rowerze?

Jeżeli doszedłeś do wniosku, że łańcuch nadaje się do wymiany lub podpowiedziała Ci to miarka – czas zabrać się do roboty. Pierwsza sprawa to określenie ile rzędów ma twój napęd, czyli ile zębatek ma kaseta. Jest to o tyle istotne, że łańcuchy różnią się szerokością i choć w ograniczonym zakresie można stosować je zamiennie, lepiej by łańcuch był dopasowany do Twojego napędu. Na rynku znajdziesz łańcuchy do napędu 1-rzędowego, pasujące do napędu 6/7/8-rzędowego oraz łańcuchy 9-rzędowe, 10-rzędowe i 11-rzędowe.

Druga sprawa to skuwacz do łańcucha, przyrząd bez którego nie uda Ci się skrócić łańcucha do odpowiedniej długości, a potem go ewentualnie skuć.

Trzecia sprawa (opcjonalna) to spinka do łańcucha. Kosztuje kilka złotych, a pozwala na późniejsze zakładanie i zdejmowanie łańcucha bez jego rozkuwania, chociażby po to by łatwiej było go wyczyścić.

Jeżeli masz nowy łańcuch, pierwsza rzecz jaką powinieneś zrobić to ustalenie jego długości. W sklepie dostępne są łańcuchy o różnych długościach, ale i tak najczęściej trzeba go skrócić do swoich potrzeb. Najlepiej po prostu policzyć ogniwa w swoim starym łańcuchu i na taką samą długość skrócić nowy łańcuch. W innym wpisie przeczytasz więcej o dobieraniu długości łańcucha.

Jak zdjąć łańcuch w rowerze

Rozkuwanie łańcucha to całkiem prosta sprawa. Skuwacz działa jak małe imadło. Wkładasz w odpowiednie miejsce łańcuch, skręcasz imadełko, a pin łączący ogniwa łańcucha powinien wysunąć się bez problemu. W ten sposób zdejmiesz stary łańcuch, a także skrócisz łańcuch do odpowiedniej długości. Skracając łańcuch pamiętaj o tym, że jeżeli nie masz spinki, musisz po jednej stronie łańcucha zostawić wewnętrzne ogniwo, a po drugiej stronie zewnętrzne, tak by dało się je połączyć. Jeżeli chcesz założyć spinkę, zostaw po obu stronach wewnętrzne ogniwa – spinka je wtedy złączy działając jak zewnętrzne ogniwo.

Jeżeli nie używasz spinki, to z nowym łańcuchem powinieneś otrzymać pin, który go złączy. Załóż łańcuch, przewlekając go przez przerzutki i tryby. Następnie złącz ze sobą jego dwa końce (druga osoba może Ci w tym pomóc, odginając ramię tylnej przerzutki w stronę korby), wsuń pin łączący i nałóż skuwacz na łańcuch w ten sposób, by bolec skuwacza mógł wepchnąć pin do środka łańcucha. Następnie kręcąc imadełkiem – wsuń pin w łańcuch. Gotowe.

Poniżej znajdziesz wideo, w którym pokazuję jak rozpiąć i spiąć łańcuch.

Nowy łańcuch warto dobrze naoliwić, ponieważ fabryczny smar, jest nałożony tylko po to, aby łańcuch nie rdzewiał leżąc w sklepie. Na ten temat toczyła się burzliwa dyskusja we wpisie o głupotach jakie możemy usłyszeć w sklepie rowerowym. W każdym razie ja używam własnego smaru :) A o tym jak wyczyścić i nasmarować łańcuch przeczytasz w tym wpisie.

 


 
  • Michał K.

    „Nowy łańcuch warto dobrze naoliwić, ponieważ fabryczny smar, jest nałożony tylko po to aby łańcuch nie rdzewiał leżąc w sklepie. „

    W dobrym serwisie rowerowym w moim mieście dowiedziałem się, że nowego łańcucha nie powinno się smarować, oliwić, gdyż ten preparat nałożony fabrycznie jest naprawdę dobrej jakości i warto, żeby łańcuch trochę na nim popracował.

    To jak to w końcu jest?

  • Moim zdaniem jeżeli łańcuch jest niedawno wyprodukowany – to oczywiście można go nie smarować.
    Ale w naszych sklepach różnie bywa, części czasami leżą dość długo. I w sumie o takim łańcuchu pisałem.
    Na pewno nic się nie stanie jeżeli pojeździ się trochę bez posmarowania, ale ja dla pewności przetarłbym go dobrze szmatką i jednak trochę nasmarował.

  • Lukas

    Witam,

    uprzejma prośba o poradę w ww. temacie. Otóż zakupiłem używany rower, ale cały napęd jest w bardzo dobrym stanie- korba i kaseta wyglądają jak nowe. Jednak występował mały problem podczas zmiany biegów tj. czasami nie przeskakiwał łańcuch na koronkach kasety i trzeba było mocno dociągać dźwignie manetki. W serwisie rowerowym stwierdzili, że przerzutka tylna jest dobrze wyregulowana- łańcuch nie spadał ani nie ślizgał się na kasecie. Prawdopodobnie to łańcuch był źle eksploatowany ponieważ już był wyciągnięty- zalecili jego wymianę, żeby nie niszczyć reszty napędu, jego czyszczenie podobno nie przyniosłoby efektu.
    Po wymianie biegi zmieniają się super i mam wrażenie jakby cały napęd był bardziej sztywny.

    Pojawił się jednak nowy problem z bardzo głośną i irytującą pracą łańcucha- podobno musi się dotrzeć do napędu i się wyciszy.
    Chciałem się upewnić czy faktycznie taki hałas po każdej zmianie łańcucha jest normalny i po ilu kilometrach będzie cicho :)

    Dodam, że lepszego serwisu rowerowego w okolicy raczej nie znajdę, nowy łańcuch jest shimano (dobrej jakości), został przez nich nasmarowany, a przejechałem na nim jakieś 120 km.

  • Hej, sprawa wygląda tak – jeśli nowy łańcuch został założony do starej kasety – może pojawić się problem ich „spasowania”. Ząbki kasety są już w pewnym stopniu wyrobione, łańcuch jest nowy, więc zawsze istnieje ryzyko głośnej pracy itd.

    Teraz istnieją dwa scenariusze. Albo oba komponenty nie dopasują się i niebawem pożegnasz się z kasetą. Albo się dopasują i będzie wszystko grało.

    Warto za jakiś czas, za kolejne 100 km wytrzeć dobrze łańcuch i znowu nasmarować dobrą oliwką do łańcucha rowerowego. Możesz spróbować też teraz lekko kapnąć trochę takiego olejku na kilkanaście oczek łańcucha, może to pomóc w wyciszeniu napędu.

  • Roman

    Kilka dni temu wymieniałem łańcuch i po otwarciu opakowania okazało się że łańcuch pokryty jest jakimś bardzo lepkim olejem (chyba konserwującym). Nie odważyłem się założyć go na napęd bez przepłukania w benzynie ekstrakcyjnej, wysuszenia i pokrycia świeżym preparatem. W takim stanie jak był zapakowany po kilku kilometrach cały byłby pokryty piachem i brudem.

    Myślę więc że faktycznie smarowanie łańcucha przez producenta ma na celu jego zakonserwowanie do transportu i sprzedaży. Warto chyba też wymyć nowy łańcuch w przypadku stosowania innych preparatów do smarowania (w moim przypadku Ceramic Wax Lube).

  • @Roman – po nasmarowaniu łańcucha dobrze jest odczekać trochę czasu, aż oliwka zostanie wchłonięta przez łańcuch, a następnie przetrzeć go jeszcze trochę szmatką.

    Łańcuch musi być nasmarowany wewnątrz, a na zewnątrz powinien być w miarę możliwości suchy.

  • Roman

    Oczywiście, zgadza się, tak też było to wykonane. Po nałożeniu preparatu (w sposób zalecany przez producenta Finish Line) odczekałem godzinkę zanim wyjechałem na przejażdżkę. Podoba mi się idea preparatu wax lube, preparat wysycha tworząc suchą parafinową warstwę nie „łapiącą” kurzu i piasku.

  • Lukas

    Dziękuję za odpowiedź- mam nadzieję, że łańcuch jednak się dostosuje do kasety i nie będzie jej trzeba wymieniać na nową, bo wtedy rozumiem będzie trzeba założyć znowu nowy łańcuch :)

  • Machu

    Łukasz, jak często należy wymieniać łańcuch? Jeżdżę dużo ale głównie po mieście (szosa + ścieżki/chodniki), generalnie asfalt, a nie grunt. Zdarza mi się jeździć na deszczu. Oglądałem już różne filmy instruktażowe, gdzie serwisant poleca wymieniać łańcuch co 1000 km. Dla mnie to jakaś masakra, bo robię ok. 4k w sezonie, czyli 4 łańcuchy rocznie? Co sądzisz?

  • @Machu – hej, łańcuch należy wymieniać gdy zaczyna się wyciągać. Tak, by nie zaczął niszczyć zębatek. Dużo zależy od stylu jazdy, ale niektórzy muszą zmieniać częściej niż 1000 kilometrów.

  • filipowna

    Witam,
    mam mały problem z łańcuchem i nie wiem skąd się wziął ani jak sobie z tym samodzielnie poradzić. Otóż kilka dni temu postanowilam wyczyścić rower (zwykła szmatka i rozcienczone mydło Shimano), przy okazji przetarlam łańcuch rozpuszczalnikiem Shimano i dałam po kropelce smaru na każde ogniwo, po paru minutach starłam nadmiar ściereczką kręcąc pedalami. Wydaje mi się, że wszystko zrobiłam dokładnie, ale po tym zabiegu coś zaczęło trzeszczec i chrobotac podczas jazdy, przed myciem rower chodził cichutko. Nie wiem czy coś zrobiłam nie tak? Będę wdzięczna za podpowiedź skąd takie hałasy i jak się ich pozbyć.

  • @Filipowna – sprawdź przy okazji czy kółka od tylnej przerzutki są czyste, one bardzo lubią się brudzić.

    Przyczyn może być kilka, ale ja stawiałbym w pierwszej kolejności na zużyty łańcuch. Mogło być tak, ale to tylko moja spekulacja, że jeśli łańcuch był bardzo brudny, to prześlizgiwał się trochę po trybach i nie było słychać tego, jak głośno już pracuje.

    To może być jedna z przyczyn, ale trzeba by było sprawdzić czy się wyciągnął.

  • Robert

    Witam Łukaszu potrzebuję małej porady odnośnie wymiany łańcucha. Łańcuch ma przejechane około 2500km regularnie smarowany i czyszczony. Cały napęd to 10 rzędowy zestaw Shimano XT pracuje idealnie nic nie przeskakuje biegi wchodzą bdb natomiast patrząc na przymiar wypustka wpada już w łańcuch czyli nadaje się do wymiany. Nie wiem co zrobić skoro wszystko pracuje bez zastrzeżeń – jedyne co może ciut głośniej na częściej używanych przełożeniach. Nie wiem co zrobić czy wstrzymać się i jeździć przez zimę bo trochę szkoda mi zakupu nowego zestawu na jesień-zima tym bardziej że będzie już też wymiana kasety czy przepękać do wiosny? Boję się jedynie zerwania łańcucha bo jeśli chodzi o samą pracę jak wspomniałem bez zastrzeżeń.

    • Jeżeli masz już w planach wymianę kasety, to zawsze możesz pojeździć „do zarżnięcia” czyli póki łańcuch nie zacznie przeskakiwać. Oczywiście też nie za długo, żeby nadmiernie nie zużyć zębatek na korbie.

  • Krzysztof Głąb

    Mamy pytanie. Założyłem nowy łańcuch w rowerze, osprzęt Shimano Deore XT. Mam wrażenie jakby chodził mniej płynie, poszczególne biegi wskakują gwałtownie (przerzutka reaguje prawidłowo i szybko) a nie płynie jak w starym łańcuchu między poszczególnymi przełożeniami. Czy to może być wina jeszcze nie „wyrobionego” łańcucha?

    • Hej, łańcuch nasmarowałeś? Może to być kwestia tego, że ząbki na kasecie już się wytarły w większym stopniu i po prostu nie działa to tak, jak z nową kasetą. Jeżeli tylko łańcuch sam nie przeskakuje pomiędzy przełożeniami, to ja bym jeździł i liczył na to, że gdy łańcuch zacznie się wyciągać, to się „dopasuje” do kasety. No i warto już się zastanawiać nad wymianą kasety na nową, przy następnej wymianie łańcucha.

      • Krzysztof Głąb

        Tak, oczywiście że przesmarowałem. Napęd ma przejechane 4.600 km, regularnie czyszczony i smarowany. Łańcuch wymieniałem bo na przymierze 0.75% naciągnięcia już wpadało ale 1% był jeszcze zapas. Czy to możliwe że po takim przebiegu tylna kaseta już uległa tak dużemu zużyciu?

        • A, czyli to pierwsza kaseta. Nie no, powinna dać jeszcze radę, zwłaszcza jeżeli to kaseta XT, a nie jakaś Acera.

          W takim razie obserwuj co będzie się działo dalej, ale myślę, że niedługo będzie okej.

  • grzes

    czy kaseta hg 400 będzie pasować do łańcucha hg 93 ?

    • Jeżeli kaseta jest 9. rzędowa i łańcuch jest pod 9. rzędów, to na pewno będą do siebie pasować. CN-HG93 z tego co pamiętam to najwyższy model Shimano, więc będzie Ci się wolniej wyciągał, niż tańsze modele.

  • Robert Ba

    Zdemontowałem przerzutki na swoim ‚wspaniałym’ rowerze (dość powiedzieć, że to były Tourney’e, więc strata żadna;)) i chcę dojeździć na nim jeszcze kawałek tego sezonu zanim nie zaoszczędzę na coś z wyższej półki. Oczywiście zmiana łańcucha to mus. Raz już źle skróciłem nowy łańcuch (przez co za lekko się pedałowało, mimo że łańcuch był dość dobrze naprężony), zamówiłem nowy (Shimano 6/7/8-fach CN-HG71C, 116 ogniw) i mam pytanie, mając nadzieję że tu coś możesz podpowiedzieć Łukasz- na które zębatki ustawić łańcuch by rower jechał szybciej? Tzn. żeby nie pedałować jak oszalały, a rower stoi prawie w miejscu// dodam, że to już w zasadzie ‚składak’ a nie ‚góral’ :-)… gdzieś czytałem o tym na blogu, ale zapomniałem gdzie i wolę dopytać, żeby znowu nie zrobić źle. Z góry dzięki za ewentualną odpowiedź.

    • Cześć, w sumie sam odpowiedziałeś sobie na zadane pytanie :)

      Trzeba jeździć na takim przełożeniu, aby z jednej strony nie kręcić „jak oszalały”, ale z drugiej strony aby nie naciskać na pedały za mocno. I nie ma jednego przełożenia, na którym się tak będzie jechało :) Od tego są przerzutki, aby ich używać. Co chwila zmienia się nachylenie terenu, siła wiatru, jakość nawierzchni.

      I przełożenie trzeba dostosować do tego co mówią Ci nogi. Oczywiście pamiętając o tym, aby nie krzyżować zbyt mocno łańcucha. Czyli nie jeździć na dużej tarczy z przodu i dużych zębatkach z tyłu. I odwrotnie, małej tarczy z przodu i małych zębatkach z tyłu.

      Obejrzyj odcinek o kadencji, w nim co nieco opowiedziałem jak powinno się jeździć.

      https://www.youtube.com/watch?v=g_au4YfxGfg