{"id":2325,"date":"2020-08-25T12:06:20","date_gmt":"2020-08-25T10:06:20","guid":{"rendered":"https:\/\/wiecejruchu.pl\/?p=2325"},"modified":"2020-08-25T13:36:33","modified_gmt":"2020-08-25T11:36:33","slug":"jakie-ekspresy-wspinaczkowe-wybrac-rodzaje-ekspresow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/roweroweporady.pl\/wiecejruchu\/jakie-ekspresy-wspinaczkowe-wybrac-rodzaje-ekspresow\/","title":{"rendered":"Jakie ekspresy wspinaczkowe wybra\u0107? Rodzaje ekspres\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Ekspresy nale\u017c\u0105 do podstawowego wyposa\u017cenia wspinacza. S\u0105 to dwa niezakr\u0119cane karabinki, po\u0142\u0105czone ta\u015bm\u0105. Umo\u017cliwiaj\u0105 one wspinanie si\u0119 z doln\u0105 asekuracj\u0105, czyli wtedy gdy osoba wspinaj\u0105ca si\u0119 ci\u0105gnie lin\u0119 za sob\u0105 i wpina j\u0105 w kolejne punkty asekuracyjne. To tak w du\u017cym uproszczeniu.<\/p>\n

Osobom zaczynaj\u0105cym swoj\u0105 przygod\u0119 ze wspinaniem ekspresy nie s\u0105 a\u017c tak potrzebne. Na sztucznych obiektach u\u017cywa si\u0119 zazwyczaj “w\u0119dek”, ewentualnie ekspresy ju\u017c wisz\u0105 na drodze. Je\u017celi jednak zaczynacie my\u015ble\u0107 o wspinaniu w ska\u0142ach – ekspresy na bank si\u0119 przydadz\u0105.<\/p>\n

Jak to w ka\u017cdym sporcie bywa, producenci prze\u015bcigaj\u0105 si\u0119 w ulepszaniu sprz\u0119tu, nawet tego mocno podstawowego. St\u0105d w sklepach dost\u0119pna jest ich ca\u0142a masa. \u017beby upro\u015bci\u0107 temat, ekspresy podzieli\u0142abym na trzy grupy: z pe\u0142nym zamkiem, agrafki i ekspresy g\u00f3rskie.<\/p>\n

Ekspresy z pe\u0142nym zamkiem<\/strong><\/h2>\n

Zamek w takich karabinkach ma praktycznie ten sam przekr\u00f3j co pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107. Karabinki s\u0105 na og\u00f3\u0142 dosy\u0107 spore, co sprawia, \u017ce \u0142atwo wpi\u0105\u0107 w nie lin\u0119. Cz\u0119sto karabinek “do liny” jest gi\u0119ty – te\u017c ma to u\u0142atwi\u0107 proces wpinania. Prze\u015bwit, czyli przerwa po otwarciu, w karabinkach jest przewa\u017cnie spory 20-25 mm.<\/p>\n

Takie ekspresy s\u0105 relatywnie ci\u0119\u017ckie i dlatego najbardziej nadaj\u0105 si\u0119 do wspinania sportowego. Tu waga targanego sprz\u0119tu nie ma takiego znaczenia, bo zazwyczaj jest go niewiele. Popularny ekspres Ocun Falcon Zoom<\/a>, wa\u017cy oko\u0142o 110 gram\u00f3w. 10 sztuk przy uprz\u0119\u017cy to ju\u017c ponad kilogram, czyli sporo.<\/p>\n

\"Ekspres<\/p>\n

Niekt\u00f3re karabinki maj\u0105 zamki w technologii Key lock. To znaczy, \u017ce zako\u0144czenie zamka jest tak wyprofilowane, aby przy operacjach sprz\u0119towych karabinki nie zahacza\u0142y o inny sprz\u0119t wisz\u0105cy przy uprz\u0119\u017cy. Komu si\u0119 raz ekspres zahaczy\u0142 o repa na trudnej drodze, ten zrozumie ;] Warto zwr\u00f3ci\u0107 na to uwag\u0119 przy zakupach.<\/p>\n

Na wspinanie sportowe na naszej Jurze w zupe\u0142no\u015bci wystarczy komplet 12 ekspres\u00f3w. Popularne s\u0105 wspomniane wcze\u015bniej Ocuny oraz ekspresy Climbing Technology. Przyk\u0142adowo za pi\u0119ciopak modelu Magnum trzeba zap\u0142aci\u0107 oko\u0142o 160 z\u0142<\/a>. Ze wzgl\u0119du na dost\u0119pno\u015b\u0107 w Decathlonie, sporo widzi si\u0119 te\u017c w u\u017cyciu ekspres\u00f3w Edelrid<\/a> (dawniej Lucky).<\/p>\n

Druciaki, agrafki<\/strong><\/h2>\n

Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tych ekspres\u00f3w s\u0105 zamki wykonane z zawini\u0119tego drucika. Cz\u0119sto u\u017cywa si\u0119 okre\u015blenia “agrafka” bo wygl\u0105da w\u0142a\u015bnie jak zapi\u0119ta agrafka krawiecka. S\u0105 sporo l\u017cejsze, ni\u017c te z pe\u0142nym zamkiem. Druciany odpowiednik modelu na pe\u0142nych zamkach – Ocun Hawk<\/a>, wa\u017cy oko\u0142o 90 gram\u00f3w – czyli o 20 miej. Ma to znaczenie przy wspinaniu wielowyci\u0105gowym, w g\u00f3rach czy lodach – wsz\u0119dzie tam, gdzie wspinamy si\u0119 ze sporym sprz\u0119tem i niejednokrotnie z plecakiem. Spokojnie mo\u017cna te\u017c ich u\u017cywa\u0107 przy wspinaniu sportowym.<\/p>\n

\"Karabinek<\/p>\n

Wed\u0142ug mnie druciaki s\u0105 te\u017c wygodniejsze w u\u017cytkowaniu. W zim\u0119 nie zamarzaj\u0105 i nie zacinaj\u0105 si\u0119, dodatkowo \u0142atwiej je obs\u0142u\u017cy\u0107 w r\u0119kawiczkach. Co do wytrzyma\u0142o\u015bci, niczym si\u0119 nie r\u00f3\u017cni\u0105 od pe\u0142nych karabink\u00f3w. Posiadaj\u0105 zreszt\u0105 te same atesty. Niekt\u00f3rzy wspinacze, zw\u0142aszcza pocz\u0105tkuj\u0105cy, obawiaj\u0105 si\u0119 agrafek, bo wygl\u0105daj\u0105 zbyt delikatnie.<\/p>\n

\"Ekspresy<\/p>\n

Druciaki kosztuj\u0105 praktycznie tyle samo co pe\u0142ne. Ceny r\u00f3\u017cni\u0105 w zale\u017cno\u015bci od producenta i rodzaju tasiemki. Dla por\u00f3wnania bli\u017aniacze modele Climbing Technology: Lime Set i Lime-W Set kosztuj\u0105 tyle samo – oko\u0142o 45 z\u0142 za sztuk\u0119<\/a>.<\/p>\n

Pewn\u0105 wariacj\u0105 na temat, s\u0105 ekspresy Petzl Ange. Do wyboru s\u0105 dwa rozmiary karabink\u00f3w i dwie d\u0142ugo\u015bci ta\u015bmy. Ich cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jest zamek, kt\u00f3ry tworzy jeden drucik zako\u0144czony kuleczk\u0105! Widzia\u0142am na \u017cywo – og\u00f3lnie dzia\u0142a fajnie; ale ze wzgl\u0119du na ma\u0142y prze\u015bwit, nie nadaje si\u0119 do zimowego wspinania. Do najta\u0144szych nie nale\u017c\u0105 – w zale\u017cno\u015bci od rozmiaru kosztuj\u0105 od 80 do 90 z\u0142 za sztuk\u0119.<\/a><\/p>\n

\"Ekspres<\/p>\n

Ekspresy g\u00f3rskie<\/strong><\/h2>\n

Tak zwane g\u00f3rskie ekspresy, to po\u0142\u0105czenie dw\u00f3ch karabink\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej druciak\u00f3w, oraz ta\u015bmy z dyneemy. Stosuje si\u0119 ta\u015bm\u0119 o d\u0142ugo\u015bci 60 lub 80 cm i grubo\u015bci 8, 10 mm. U\u017cywa si\u0119 ich w\u0142a\u015bnie w g\u00f3rach, gdzie cz\u0119sto charakterystyka drogi wymaga bardziej skomplikowanego prowadzenia liny. Aby lina by\u0142a prowadzona bez wielkich “za\u0142om\u00f3w” lub nie ociera\u0142a o wystaj\u0105ce ska\u0142y, u\u017cywa si\u0119 przed\u0142u\u017canych ekspres\u00f3w.<\/p>\n

Jak dok\u0142adnie wygl\u0105da konstrukcja takiego ekspresa, poka\u017c\u0119 Wam w osobnym wpisie.<\/p>\n

Deneema czy poliamid ?<\/strong><\/h2>\n

Poliamidowe ta\u015bmy s\u0105 szersze i trwalsze – sam ekspres te\u017c jest sztywniejszy, co u\u0142atwia szybkie wpi\u0119cie liny. Wad\u0105 jest oczywi\u015bcie waga, co na kr\u00f3tkich sportowych drogach nie ma znaczenia.<\/p>\n

Dyneema to handlowa nazwa polietylenu o du\u017cej masie cz\u0105steczkowej. Og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c, materia\u0142 ma bardzo du\u017c\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na rozci\u0105ganie przy niedu\u017cej masie. Jest bardziej rozci\u0105gliwa od innych materia\u0142\u00f3w u\u017cywanych w p\u0119tlach. Ma niestety jedn\u0105 wad\u0119 – nie jest odporna na dzia\u0142anie temperatury. Jej temperatura topnienia to oko\u0142o 145 stopni Celsjusza. Oznacza to tyle, \u017ce bezwzgl\u0119dnie trzeba unika\u0107 tarcia o tak\u0105 ta\u015bm\u0119, na przyk\u0142ad lin\u0105.<\/p>\n

Ekspresy nie s\u0105 z regu\u0142y nara\u017cone na d\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105ce si\u0142y tarcia, st\u0105d dyneema jest tutaj fajnym rozwi\u0105zaniem. Niestety s\u0105 troch\u0119 dro\u017csze od tych z poliamidowymi ta\u015bmami.<\/p>\n

\"Tasiemki<\/p>\n

Usztywnienie karabinka<\/strong><\/h2>\n

Karabinek, w kt\u00f3ry wpinana jest lina zazwyczaj jest sztywniej po\u0142\u0105czony z ta\u015bm\u0105. Mo\u017cna to zrobi\u0107 poprzez cia\u015bniejsze przeszycie ta\u015bmy lub specjaln\u0105 gumk\u0119. Gumka stabilizuje tasiemk\u0119 na karabinku, przez co ten si\u0119 nie przesuwa. Nie jest to oczywi\u015bcie rzecz niezb\u0119dna, a jedynie u\u0142atwienie.<\/p>\n

\u015arodowisko wspinaczkowe na pewno s\u0142ysza\u0142o o tragicznym wypadku m\u0142odziutkiego wspinacza Tito Traversy w 2013 roku. Tito u\u017cywa\u0142 \u017ale z\u0142o\u017conych ekspres\u00f3w – karabinki trzyma\u0142y si\u0119 jedynie na gumce; tasiemka nie by\u0142a przewleczona przez karabinek. Wydaje si\u0119 to nieprawdopodobnym b\u0142\u0119dem, a jednak mia\u0142o miejsce.<\/p>\n

W ekspresach Climbing Technology gumowe stabilizatory s\u0105 montowane tak, aby miejsce po\u0142\u0105czenia tasiemki z karabinkiem by\u0142o zawsze widoczne. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 model Nimble.<\/a> Daje to mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyeliminowania fatalnego b\u0142\u0119du.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Zawsze sprawdzajcie nowe ekspresy, czy zosta\u0142y poprawnie zmontowane.<\/p>\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 ekspres\u00f3w<\/strong><\/h2>\n

Najkr\u00f3tsze ekspresy maja tasiemki o d\u0142ugo\u015bci 10-12 cm. Sprawdz\u0105 si\u0119 na sportowych drogach oraz w trudnych miejscach, gdzie nie ma si\u0119 ochoty lata\u0107 za daleko. Warto mie\u0107 te\u017c w zestawie chocia\u017c kilka sztuk d\u0142u\u017cszych – 15-17 cm, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mniej tar\u0142y na d\u0142u\u017cszych drogach.<\/p>\n

Tak na prawd\u0119 nie ma jedynego s\u0142usznego klucza co do wyboru d\u0142ugo\u015bci ekspres\u00f3w. Co cz\u0142owiek to opinia. Wraz z do\u015bwiadczeniem wspinaczkowym nabywa si\u0119 pewnie przyzwyczajenia i preferencje sprz\u0119towe.<\/p>\n

Kierunek zamk\u00f3w w karabinkach<\/strong><\/h2>\n

Domy\u015blnie producenci sk\u0142adaj\u0105 ekspresy zamkami skierowanymi w t\u0119 sam\u0105 stron\u0119. Karabinki oczywi\u015bcie mo\u017cna zdj\u0105\u0107 z tasiemek i zmieni\u0107 ich kierunki; ale lepiej tego nie robi\u0107. Szczeg\u00f3\u0142owo opowiem o tym w osobnym wpisie.<\/p>\n

Ekspresy maj\u0105 swoj\u0105 okre\u015blon\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie nale\u017cy zwraca\u0107 uwag\u0119 na wszelkie uszkodzenia mechaniczne: przetarcia na tasiemkach czy mocno wytarty karabinek. Teoretycznie tasiemki powinno si\u0119 wymienia\u0107 po 5 latach u\u017cytkowania. Oj, chyba pora wybra\u0107 sobie co\u015b nowego<\/a>, kolorowego ;]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ekspresy nale\u017c\u0105 do podstawowego wyposa\u017cenia wspinacza. S\u0105 to dwa niezakr\u0119cane karabinki, po\u0142\u0105czone…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2337,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-2325","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sprzet"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t